De onderstaande stelling ontstond na de 20e zet van zwart (20. ... Pc6-e5) in mijn partij tegen Andries Westendorp (wit). Materieel is de zaak nog in evenwicht maar de stelling van wit heeft een paar belangrijke min-punten: zwarte vrij-pion op d4, inaktieve loper tegen het sterke zwarte paard en een dubbelpion op de koningsvleugel met gat op h3.

Bovendien dreigt zwart Pf3:+ met dubbelschaak en staat ook nog de pion op c4 aangevallen zodat materiaalverlies dreigt. Als zwart het foutloos zou uitspelen zou hij snel winnen maar... in werkelijkheid gaat het anders en Andries weet uit het niets tot een gevaarlijke tegenaanval te komen. Zie diagram 1.

21. Kg1-g2!!
Zonder meer de beste zet. Na 21. De1-e2 volgt 21. ... Dh3 en het is uit na Te8-e6-h6 met onvermijdbaar mat. (ook 21. ... d3 is natuurlijk heel sterk).
21. ... Pe5xc4?
Tijdverlies want zwart twijfelt tussen materiaalwinst en aanval. Beter direkt Te8-e6 om de aanval op h3 in te zetten. Na 22. f3-f4 (wat anders?) Pe5-g4 staat zwart onaantastbaar.
22. De1-h1!! Nu wordt het lastiger, want na:
22. ... Te8-e6? (nu is het te laat!)
23. Dh1-h3! staat de ongedekte zwarte toren lelijk gepend vanwege de ongedekte dame.
23. ... Pc4-d2
Ik speelde op een aftrekaanval met offers op f3 en f2 (bijvoorbeeld 24. Lb1-d3? Pd2xf3 25. Kg2xf3 Te6-f6+ 26. Kf3-g2 Tf6xf2+ met damewinst) maar Andries doorzag het plan!
24. Lb1-a2 c5-c4
25. Ta1-h1 h7-h6
26. Dh3-g4!
In een paar zetten is het zwarte voordeel verdampt, alleen de vrijpion telt nog. Wit heeft de zwakke koningsstelling omgetoverd in een aanval op de koningsvleugel! Door aanval op het zwarte paard op d2 dreigt ook de pion op c4 te vallen waarna d4 ook zwak is.
Zie diagram 2.

26 ... Dd7-c6
27. Dg4-f4 Pd2-b3
28. Th1-h5 (?) g7-g5
29. Df4-b8+ Kg8-g7
30. Db8xa7
Helaas voor zwart volgt op 31. ... d4-d3 afruil van het paard en Dd4 met schaak en verlies van de d-pion. Ik zag geen duidelijke manier om verder te komen, daarom probeerde ik het volgende offer dat waarschijnlijk niet correct is maar zwart wel praktische kansen geeft:
30. ... Te6xe4 !?!
Zie diagram 3.

Waarschijnlijk is hier het beste spel voor wit:
31. La2xb3 c4xb3
32. f3xe4 Dc6xe4+
33. Kg2-h2 d4-d3
34. Da7-b6 f7-f6.
In deze stelling kan wit met het tegenoffer
35. Th5xh6 Kg7xh6
36. Db6xf6+ De4-g6
een eeuwig schaak en dus remise afdwingen. Als wit op winst speelt is het risico dat de zwarte d-pion promoveert te groot.

In de partij volgde:
31. Th5-h1? Pb3-d2
32. La2-b1 Te4-h4
33. Lb1-e4 Th4xe4!
34. Kg2-h3 Pd2xf3
35. Th1-d1 g5-g4+
36. Kh3-g2 Te4-e1 (?)
Beter is Te4-e5 waarna mat in maximaal 4 zetten volgens de computer. Maar ook na deze zet is het uit en wit gaf op.

De partij geeft nog maar eens aan dat niets moeilijker is dan het uitspelen van een goede stelling. Uit het niets kan zo maar een tegenaanval ontstaan, zoals Andries hier fraai liet zien. De weerlegging van het zwarte torenoffer viel achter het bord nauwelijks te vinden.

Jos Barendregt

stap terug
terug