Bij mijn eerste randompartijen voor de ledenvergadering leefde bij mij de misvatting dat de stukken volstrekt willekeurig worden geplaatst. Dat leverde grappige snelle beslissingen op. Of juist wederzijdse blokkades, als bij ineengeschoven pionnenformaties.

Vanwege het snelschaaktempo werd niet genoteerd, daarom een geënsceneerde stelling. Een volledig willekeurige randombeginopstelling had na 15 zetten de volgende stelling kunnen opleveren.

Er klopt iets niet, maar dat leg ik uit en concludeer eerst: wit heeft overstelpende druk op f7, wat zich ogenschijnlijk makkelijk laat verzilveren:

16 Phg5 Lf6
17 Pxf7 Kg7

En helaas, het paard kan niet weg. Zwart heerst op alle zwarte velden, ook buiten de paardensprong dankzij beide lopers op zwart. Wit heeft beide lopers op witte velden, waardoor een ‘illegale loper’ extra dekking op f7 heeft. Het paard heeft als het ware lange leidsels vanaf a2, b3 en c4, maar de drie menners kunnen hem geen kant op sturen.

Toch wel grappig, die wederzijdse overmacht op de langs elkaar scherende diagonalen. Gelukkig of helaas ook in Randomschaak onbestaanbaar. In de proefsessie na de ledenvergadering wist ik dit nog niet.

Fisher bedacht een simpele truc om elke zijde dwingend een wit- en een zwartveldige loper te geven. Met een dobbelsteen. Die bepaalt de opstelling, de eerste loper op veld a1 (1 oog) , c1 (2 ogen, enz.), e1 of g1 te plaatsen, de tweede op één van de vier andere velden. In die ronde van verdelingen wordt bij een vijf of zes over gegooid.

De dame wordt als derde op een van de zes overgebleven velden geplaatst met de dobbelsteen, (nooit overgooien dus) en de twee paarden ook. Dan blijven drie velden over, waarop de koning altijd in het midden wordt geplaatst. Zo ontstaat de mogelijkheid om naar beide zijden te rokeren, zoals ik vorige keer beschreef.

Lijkt omslachtig, maar wordt snel routine. Na vier potjes tussen spelers die dit helemaal door hebben duurt 5-10 keer een dobbelsteen gooien en de stukken plaatsen een halve minuut.

Zo, ik hoop in twee fasen de regels toegankelijk te hebben beschreven.

Correcte voorbeeldpartijtjes? Niet zo eenvoudig, want die zijn op internet moeilijk te vinden. Jorik, vele malen vaardiger in surfen op het world wide web, heeft gezocht en niks gevonden. "De schaakprogramma’s zijn niet ingesteld op een randomstart. Daarom belandt geen enkele pot op internet", is zijn verklaring.

Welnu, daar heb ik wat op gevonden. Laat ik zien in aflevering 3, stuur ik sneller naar onze webmaster dan deze tweede, want die is bijna klaar..

Gerard Bons

stap terug
terug