"Ik heb nogal eens random gespeeld op een andere club, maar vond er weinig an", vertelde onze runner-up René Rouwhorst. Ik moest slikken. Zo weinig animo na zoveel ervaring.

Toen in de ledenvergadering mijn voorstel voor random werd overgenomen, waren de experimenten daarna met Dick Stevens en Kees Kuijk prettig prikkelend. "Het krachtverschil wordt kleiner omdat de openingskennis van iedereen wegvalt. Dat is een voordeel voor de zwakkere speler", redeneerde Dick. Klopt, de random opening is eigenlijk al meteen middenspel zonder enig voordeel van een speler, merkten we in een zestal partijtjes. We speelden snelschaak, maar experimenteerden ook met tijdhandicap. Bij meer dan twee minuten verschil verloor ik, terwijl dat verschil waarschijnlijk te klein was als ik mijn betere openingskennis en –intuïtie had kunnen gebruiken.

Daarna speelde ik tegen Kees, die in de derde pot al mijmerde: "Je kunt echt gebiologeerd raken door de aparte stellingen die al na een paar zetten ontstaan."

En ikzelf die eerste avond? Bij het tweede potje bekroop me een gevoel van vervreemding. Niet normaal meer, dacht ik toen ik bij de derde zet ontdekte dat een pion op zijn startveld helemaal ongedekt was. Om twee potjes later dezelfde fascinatie te voelen als Kees. Het was steeds een verademing als na zo’n tien zetten tamelijk normale stellingen ontstonden.

Carlo deed de suggestie met langere bedenktijd te spelen. Vond ik soft. Je moet juist zoveel mogelijk potjes spelen om de aardigheid te ervaren, redeneerde ik. Maar mijn enige geregelde random-opponent, Jorik Jonker, eiste na enige partijen toch mooi 1-2 minuten tijd om alleen maar naar de beginstelling te kijken, voor het starten van de klok. Waarna we in gloednieuwe startformaties Jonker-openingen en Bons-gambieten creëerden.

Is dat niet fantastisch? Helaas, het is me niet gelukt deze spelvreugde over te brengen. Blijkbaar moet je toch vaker spelen. Tijdens een middagje vluggeren met Jorik werd afgesproken te randommen, maar we stelden het maar uit. Vervolgens werd de helft dan de zes 'randommers' beslist door een hele vroege blunder, erger dan welke openingsfout dan ook. Puur onwennigheid om op een vol bord in onbekende structuren dreigingen snel te zien.

Enkele keren poogde ik aan het einde van de competitieavond anderen warm te krijgen voor dit spelletje. Jorik moest altijd terecht te vroeg weg en niemand anders had zin. Ach, mijzelf ontbrak soms ook animo na een moeilijke competitiepartij. Wobbe heb ik als laatste uitgedaagd, maar hij prefereerde obligatie. Ik waardeer het dat hij mij later informatie mailde over het NK randomschaken en vraag me tegelijk over hem af: Normaliter zoveel ondernemend spel, daarbuiten zelfs een dappere elfstedentochtschaatser, waarom dan die angst voor een random-avontuurtje?

Nu ik een onderbreking van mijn random-promotie moet aankondigen, weet ik opeens het beste woord voor de optimale presentatie: avontuurlijk! Het maakt me somber als de zoekcombinatie van randomschaken en avontuur op Google slechts drie hits oplevert, waarbij een pot uit 2006 met incorrecte beginstelling. Zelfs de liefhebbers weten niet hoe ze hun innovatieve denksport moeten promoten: randomschaken = avontuur.

Prijzen op sterk water

Ik heb beloofd op de slotavond een random toernooi te organiseren, beschouw dit zelfs als een opdracht van de ledenvergadering.

Dat gaat niet lukken, althans, niet georganiseerd door mij. Dan ben ik op vakantie. Er bestaat thuis een hogere prioriteit dan de schaakclub, dus hemelhoog. Wij wisselen nogal eens van vakantieperiode-voorkeur en nu was het haar beurt. Dat was ik vergeten, vervelend.

Ik verbeeld me dat mijn aanwezigheid noodzakelijk is op 18 juni om een randomtoenooitje te organiseren, maar mag niet 100% uitsluiten dat een of meer anderen dat doen. Omdat ik provocerend (over de simultaan) random op de agenda zette, voel ik me verplicht prijzen beschikbaar te stellen, een fles en een flesje likeur als hoofd- en poedelprijs.

Ik zet ze 4 juni in de kast, maar ze mogen alleen worden toegekend aan winnaar en staartspeler als serieus een randomtoernooitje is gehouden. Het is altijd arbitrair wat serieus is, maar ik ga ze niet zelf opdrinken als het niet gebeurt. Dan zijn de prijzen volgend seizoen beschikbaar bij betere voorbereiding , desnoods in het Terwolde-zomerschaak van 2014. Wellicht past random beter in die sfeer, al is zomerschaak 2013 mij te vroeg. Daarom kies ik voor die hoog-alcoholische, nooit bederfelijke sponsoring


Gerard Bons

Onbeleefd

"Toch wel jammer dat we de clubkampioen de simultaan door de neus boren", hoorde ik na de ledenvergadering. Ik haalde mijn schouders op maar bedacht thuis: "Wel een punt, zomaar halverwege het seizoen de agenda fundamenteel wijzigen." Ik sluit niet uit dat het oorspronkelijke programma voor de slotavond weerkeert.

Na alle dedain over de kampioenssimultaan en de score vorig jaar van Carlo, permitteer ik me toch enkele suggesties. Omdat ik in mijn eerste schaakleven wel enkele serieuze simultaanpartijen speelde en op basis van waarnemingen in 2012 geef ik drie suggesties.

1. Geen gastspelers, zelfs niet de alleraardigste zoon van een populair clublid. Het verzwaart onnodig en ook nog onreglementair. Een bezoeker in wie een potentieel clublid wordt gezien (hoe vaak?) kan schaken met een andere simultaanhater of bestuurslid.

2. Keuvelen als twee spelers beiden een totaal gedwongen zet moeten gaan doen? Moet kunnen op zo’n slotavond, maar persé niets zeggen over stellingen van anderen, zelfs niet iets algemeens: ,,je staat wel moeilijk, hè?’’ Lijkt onschuldig, maar zet aan het denken als die speler optimistischer is.

3. Al moet het gezellig blijven,een lage score voor de simultaangever is helemaal niet gezellig, nietwaar Carlo? Verleid Ed of Henk dus niet tot gedraal om na de felicitaties te analyseren. Tijd- en energieverspilling en ook onbeleefd tegenover de wachtenden. Je kunt ook analyseren met een ander die klaar is.


Gerard Bons



Ondanks de halve afgelasting van het eerste TSC-randomtoernooi blijf ik promoten.





Dit is de startstelling van een willekeurige pot tussen Jorik (wit) en mij. Geef ik weer om te laten zien hoe avontuurlijk zelfs de meest toevallige randompot kan zijn.
1. Pg3 e5
2. e4 Pg6
3. c3 Pd6
4. d4 f5
5. exf5 Ph4







Die pionnenstelling is al merkwaardig, maar wat staan die paarden raar na 5 zetten
6. dxe5 Pdxf5
7. Pxf5 Pxf5
8. Ld2 h6
9. Le4 c6
10. Dd3 Lh5+
11. f3 Ph4







12. 0-0







Twee diagrammen achter elkaar om weer te tonen hoe de rokade werkt. Dadelijk zie je hetzelfde met een lange rokade
12. ..... g5
13. Pb3 Lxe5
14. Tad1 0-0-0
15. Le3 d5







Nu gaat Jorik de dubieuze zwarte aanval netjes pareren. De stelling oogt al normaal, alsof die uit de reguliere beginopstelling ontstond, maar ook hier blijft het avontuurlijke begin voelbaar.
16. Lh7 Dd6
17. Lxg8 Lxh2+
18. Kh1 Dg3
De loper met de toren slaan is beter, maar dan blijft zwart toch de kwaliteit achter.
19. Le6+ Kc7
20. Lh3
En met een volle toren achter geeft zwart op.



Gerard Bons

stap terug
terug