Afgelopen week las ik een boek waarin de hoofdpersoon na een aantal verschrikkelijke keuzes zichzelf eigenlijk opsloot in zijn hoofd. Hij ging en bleef maar malen over wat hij wel of niet had moeten doen, wat hij beter had moeten doen en dit kostte hem weken van zijn leven. Nu lijkt dit misschien een rare intro van een verhaal en zeker geen vrolijke intro.

Maar ik denk dat vele van jullie ondertussen wel gehoord hebben van de gezamenlijke blunder van Carlsen en Anand in partij zes van het WK Schaken in Sochi. Anand miste een enorme kans om zeker de partij en misschien daarmee de wereldtitel te winnen. En het erge voor hem was dat hij de kans ook nog zag, ongeveer een seconde na zijn zet. Anand had de hele partij verdedigd en had nu maar een plan in zijn hoofd. Cadeautjes verwachtte hij niet en dus pakte hij ze ook niet uit.

Waar ik hiermee nu dus op uitkom is het vervolg van de partij. Wat doe je nadat je een kans hebt gemist? Anand stortte helemaal in en bij de persconferentie zei hij al dat het in zijn hoofd bleef rondspoken en dat hij het moeilijk vond om de stelling opnieuw te zien. Kramnik zei ook al dat je als schaakspeler moeilijk kan herstellen van een blunder.

Helaas geldt dit ook voor mij (en misschien ook voor jullie, dat weet ik niet). Afgelopen week heb ik ook flink zitten malen over mijn partij. Achteraf gezien lijkt alles zoveel makkelijker. In mijn partij tegen Carlo stond ik vanuit de opening net iets slechter en na een zet van hem dacht ik slim materiaal te winnen. Net toen ik mijn dame los liet om schaak te geven, zag ik dat dit niet goed was. En nog erger: ik zag de zet die het slechte paard van zwart zou afruilen waardoor mijn stelling niet zo slecht meer zou zijn. Dit bleef maar rondspoken in mijn hoofd en uiteindelijk stortte ook ik in. In een stelling die misschien iets beter is voor wit, maar veel makkelijker te spelen voor hem, gaf ik simpelweg een paard weg. Het was niet gelukt om mijn gedachten los te maken van de stelling die helemaal niet meer relevant was.

Uiteindelijk is het misschien wel troostend dat de geweldige schakers onder ons ook last hebben van de psychologische effecten van een blunder. En dit is misschien ook niet voor iedereen zo. Sommige mensen erkennen nauwelijks dat ze een blunder maken , maar gaan veel geconcentreerder spelen om deze alsnog te herstellen. Voor mij geldt dat helaas niet. Veel ergernissen bij een schaakclub, zoals praten bij de borden zijn onvermijdelijk en die probeer je dan ook te negeren. Maar blunders zijn te voorkomen. Wanneer ik (onvermijdelijk, jammer genoeg) toch blunder, dan irriteert dat me, wat te zien is aan mijn lichaamstaal en mijn gedrag. En het ergste is dat ik door mijn geŽrgerde gedrag Carlo ook nog uit zijn concentratie haalde waardoor we ons beiden eigenlijk ergerden aan mij. En dat hoort natuurlijk niet te gebeuren bij een schaakpartij. Daarvoor dus ook mijn excuses, Carlo.

Jorik Jonker

stap terug
terug