Af en toe zie je een leuk stukje voorbijkomen of kijk je naar een partij waarvan je weet dat je het niet meer zult vergeten, en zo gaat het ook met de partijen die je hier zult zien. Als gewone huisschaker is het begrijpelijk dat je blundert, sterker nog, je verwacht dat je ergens in een partij wel een fout maakt die genoeg is om direct te verliezen. Op hoger niveau gebeurt dit minder vaak, en nog minder vaak beantwoordt je tegenstander jouw fout met een vergelijkbare of zelfs ergere blunder. Dat maakt die stellingen en partijen onsterfelijk.

Gerard vroeg twee weken geleden of iemand nog wist van zulke ‘evaluation swings’ of dubbele blunders binnen één zet in een partij. Gelukkig zijn we allemaal stervelingen en mijn mooiste voorbeeld volgt hier:



In 2016 speelde ik tegen mijn favoriete tegenstander bij SISSA waar ik al honderden snelschaakpotjes tegen gespeeld heb, maar dit was onze eerste lange partij. Deze stelling (diagram 1) volgt uit een Morra die lang goed voor zwart en dan weer voor wit was. Zoals gewoonlijk is het hier dus gewoon gelijk, en zwart heeft meerdere zetten om deze stelling zo te houden. Het makkelijkst is om de loper aan te vallen met 36… Td4 of om schaak te geven met 36… Td1+. Helaas speelde ik 36… f5??





Er volgde 37.Rg2+ Kf7 38.Rh7+ Kf8 39.Rh8+ Kf7 40. Th7+ Kf8 met eeuwig schaak (diagram 2) en na afloop schreeuwde zowel FM Maatman als de computer dat beide spelers wel heel slecht speelden hier. Wit heeft namelijk mat na 41. Th8+ Kf7 42 Lf3 met de niet te dekken dreiging om Lh5+ gevolgd door Tg7# op het bord te stampen. Nou ja, een halfje gepakt en we gaan weer door naar volgende week in de hoop niet vaker zo te blunderen. En gelukkig voor ons zijn deze partijen geen publiek eigendom. Helaas voor vele grootmeesters zijn hun partijen dat wel, en ook zij blunderen wel eens (wederzijds).

Een goed en bekend voorbeeld was Carlsen tegen Anand in partij zes van hun match in 2014, maar dat tactiekje was moeilijker dan de volgende stellingen.





Dit eerste voorbeeld (diagram 3)is eigenlijk hilarisch en deed me denken aan dit bekende filmpje waar Ivanchuk een klein foutje maakt: https://youtu.be/RtSPhginkNQ?t=7m47s Het zal wel een geval van pure schaakblindheid zijn geweest.

Hier speelde zwart Dc2?? en wit reageerde doodleuk met Td7?? waarna zwart weer terugging met Dh2. Het vermoeden bestaat dat dit een foute notatie was, maar het is een grappig begin.





In deze stelling (diagram 4) staat wit fantastisch, een van de vele goede plannen is 1. Ph4 met een vorkdreiging op g6 1… Kh7 2. Pf3 met een mooie, solide stelling. Na wits volgende zet gaf zwart dan ook op. Deze zet is 1. Td1 en het lijkt een stuk te winnen. Ongetwijfeld vermoeid en teleurgesteld na een lange partij gaf zwart dus op. Helaas voor de zwartspeler was deze opgave te vroeg. De stelling na Td1 kun je als puzzel gebruiken, wat is zwarts beste (en enige) zet?




Helaas voor wit heeft hij zijn toren op precies het verkeerde veld neer gezet (diagram 5). Na 1… Lg1! is het wit die zijn koning om kan leggen. De matdreiging op h2 en de dame staan in. Gaat de dame weg, dan hangt de toren op d1. Toch stapte wit hier met de winst in de paardenkoets terug naar huis omdat beide spelers deze zet hadden gemist.




Als laatste hier nog een mooi en veel recenter voorzet. Deze stelling (diagram 6) komt uit het afgelopen toernooi in Hoogeveen en werd beschreven door Koen Lambrechts als “heeft iemand dit stukje pessimisme al gezien?” We hebben hier een stelling waar wit aan zet is. De vorige zet gaf wit het voordeel weg door 23.a4 te spelen, waar Ph7 toen wel werkte. Waarom nu dan niet?

24. Pxh7 Db4 (Kxh7 25. h5 wint voor wit)
25. Pf6+ Kf8
26. Pxd5 1-0.





Hier gaf zwart dus op (diagram 7). En zoals het thema van dit artikel, is dit ook weer onterecht. Hier kan zwart nog wel wat proberen, toch? Bijvoorbeeld mat in twee dreigen, wat dus niet kon met de pion nog op a3.

26. ... ; Dxa4
27. Pc3 Txc3
28. bxc3 Da2+

en zwart is de enige die op winst speelt en hij wint ook de kwaliteit nog terug door de sterke vrijpion. Geen amateur zou denk ik op hebben gegeven in deze stelling, gewoon puur om te kijken of mat in twee dreigen nog zijn vruchten afwerpt. Wat er door het hoofd van Bardhyl ging hier kan niemand zeggen, raar blijft het wel.

Nu ik dit artikel teruglees is het niet helemaal een antwoord op Gerards vraag. Ik ken geen wederzijdse blunders die tot een gelijke afwikkeling leidden, alhoewel de eerste grootmeesterstelling wel zijn gelijkheid behield. De rest van de partijen hadden een enorme blunder die onterechte opgaves of remises als gevolg hadden. Ook leuk, maar het zou grappig zijn als iemand zo’n partij als die in het vorige artikel kon vinden.

Oh ja, wie het leuk vindt om in de kerstvakantie nog mee te doen aan een toernooi: in Groningen is het chessfestival zoals elk jaar weer. Een geweldig leuk toernooi met een goede sfeer, en ook kortere vierkampen als je voor de kerstdagen nog vrij wil zijn ?

Oh ja 2.0 Jos, gefeliciteerd! Goed om je weer tussen de winnaars te zien en leuk dat de beker een keer in Twello blijft.

Tot de volgende keer,

stap terug
terug